Obezite veya halk arasında bilinen adıyla aşırı şişmanlık vücut yağ oranının artması, boya göre uygun olmayan aşırı kilolarda olmak gibi tanımlanabilir.

Türkiye’de her üç kadından biri ve her beş erkekten biri şişmandır. Obezite salgınının artmasında hareketsiz yaşam, yağlı, fast-food türü gıda tüketiminin artmasının önemi büyüktür. Amerika Birleşik Devlet’lerinde yıllık 300 bin obeziteye bağlı ölüm olduğu bildirilmektedir. Birlikte görülen hastalıklar ve ölüm riskini arttırması nedeniyle obezite artık başlı başına bir hastalık olarak ele alınmalıdır. Obezite için en yaygın kullanılan ölçüm vücut kitle indeksi (VKİ) ve bel çevresi ölçümüdür. VKİ; vücut ağırlığının (kg), boyun karesine bölünmesiyle (metrekare) hesaplanır. Bu değer yaş ve cinsiyetten bağımsızdır. VKİ kullanımı çocuklarda, hamile kadınlarda ve çok adeleli kişilerde doğru sonuç vermez. Bu nedenle kullanılmamalıdır.

Vücut ağırlığın boyun karesine bölündüğünde çıkan değer 20-25 arası ise normal kilolu, 25-30 arası ise fazla kilolu, 30 üstü ise obezite tanımlaması kullanılır.

Vücuttaki toplam yağ miktarı önemli olmakla beraber, yağın nerede biriktiğini bilmek daha önemlidir. Karın çevresinde yağ birikimi kalça ve diğer bölgelerde birikimine göre kalp damar sağlığı açısından daha fazla risklidir. Erkeklerde bel çevresi 102 cm., kadınlarda 88 cm. üstü ise kardiyovasküler açıdan artmış riskden bahsetmek doğru olur. Bu bağlamda kalp damar hastalıkları açısından toplumu oldukça yüksek oranda tehdit eden metabolik sendromdan söz etmek gerekir. Metabolik sendrom; bel çevresi kalınlığı, tansiyon yüksekliği, kan şekeri yüksekliği, trigliserid yüksekliği, iyi kolesterol düşüklüğü, faktörlerinin en az üç tanesinin bir arada olması şeklinde açıklanabilir. Beş kişiden birinde kendini gösteren metabolik sendrom obezite ve kalp damar sağlığı açısından riskleri sanki bir zincirin halkaları şeklinde tetikler. Erken ölüm riskini üç ila beş kat daha arttırır. Metabolik sendromdan etkilenenlerin yüzde 44’ü 50 yaş üstü olup, vakaların yüzde 10da kan şekerinin normal olduğunu, yüzde 60lık grupta kan şekerinin yüksek, geri kalan kesimde ise sınır değerlerde olduğu izlenmektedir.

JFK Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı
Uzm. Dr. Emre TOPAL