PROSTAT NEDİR VE PROSTAT HASTALIKLARI NELERDİR ?

Prostat bir salgı bezidir ve hemen mesane’nin (idrar kesesi) altındadır. İdrar, idrar kanalının içinden geçerek akar ve penis’ten atılır. İdrar kanalı ise penis’e prostat’ın içinden geçerek ulaşır. Kısaca prostat bezi idrar kanalını bir yüzük gibi sarmaktadır. İşte bu nedenle prostat büyüdüğü zaman bu yolun tıkanmasına yol açmakta ve kişide şikayetler başlamaktadır.

Prostatın vücuttaki görevi, meniyi oluşturan sıvının bir kısmını oluşturmak ve spermlerin beslenmesine yardımcı olmakdır.

Prostat hastalıkları nelerdir?

Prostat büyümesi (iyi huylu)

Erkeklerin yaşları ilerledikçe (özellikle 50 yaş sonrası) prostat’ın boyutu artar, büyümeye başlar. Buna tıp dilinde Benign Prostat Hiperplazisi (BPH) denmektedir. BPH (İyi huylu prostat büyümesi) kanser değildir. BPH 60 yaşına gelmiş erkeklerin % 60’ında bulunur ve bu yaşı geçmiş erkeklerin % 40’ında şikayetlere yol açar. Dolayısı ile, özellikle 50 yaşından sonra çok sık rastlanan bir durumdur.

Prostat iltihabi (Prostatit)

Prostatit, prostat bezinin iltihabi hastalığıdır, enfeksiyon sonucu oluşur. Daha genç yaşlarda görülebilir. İdrar yapma ile ilgili yakınmalara ateş, titreme, ağrı gibi bulgular da eşlik edebilir. Genellikle antibiyotikler ile tedavi edilir.

Prostat kanseri

İyi huylu büyümeden farklı bir rahatsızlıktır. 70 yaşından sonra yaklaşık 10 erkekten 4’ünde prostat kanserine rastlanabilir, fakat bu kişilerin çoğunun hayatını etkilememekte hatta farkına bile varılmamaktadır. Bununla beraber, daha genç yaşta bu rahatsızlığa yakalananlar için hayatı tehdit edici olabilmektedir. Burada kanserin patolojik grade’i (derecesi) önemlidir.

Prostat büyümesinde şikayetler ve bulgular nelerdir?

Prostat büyüdükçe idrar kanalını sıkıştırarak tıkamaya başlar ve idrarın normal akışını engeller. İdrarın serbest akışı engellendikçe idrar kesesi bu engeli aşmak ve idrarı daralmış idrar yolundan atmak için daha fazla kasılmaya başlar. Zamanla idrar kesesi duvarı kalınlaşır, ama kasılma gücü azalır, mesane idrarı tam olarak boşaltamaz ve geride idrar kalır.

Yaşınız 50 veya üstünde ise ve aşağıdaki şikayetlerden biri veya birkaçı sizde var ise bu, prostat büyümesine bağlı olabilir.

. İdrar yapmada güçlük
. Zayıf idrar yapma veya idrar akımının yavaşlaması
. İdrara başlamada gecikme veya bekleme
. Uzamış idrar yapma
. Aniden idrara sıkışmak, idrarı kaçıracakmış gibi hissetmek
. Daha sık idrara çıkmak
. Gece uykudan uyanarak idrara kalkmak
. İdrar yaptıktan sonra mesaneyi tam boşaltamama hissi
. İdrar kaçırmak

Eğer bu yakınmalarınız var ise bir Üroloji uzmanına görününüz.

Aniden idrar yapamama (tam tıkanma)

Bazı erkekler aniden idrar yapamama durumu ile karşılaşabilirler. Bu genellikle prostat büyümesi belirtisidir. Mesane dolmuştur fakat idrar kanalı prostat tarafından tıkandığı için kişi idrarını yapamamaktadır, çok ağrılı bir durumdur. Böyle bir durum olduğunda hemen bir hastahaneye başvurmak gerekir. Üroloji uzmanı penis’ten mesaneye ince bir sonda koyarak idrar kesesini boşaltır. Bu durum, genelde prostat büyümesi tedavisi için ameliyat gerektiğine işaret eder.

Prostat büyümesinde etkili olan faktörler (örneğin, ırk, çevre, beslenme)

BPH’nın siyah ırkta beyazlara göre daha yaygın olduğuna dair veriler vardır. Batı tipi beslenmenin de prostat büyümesinde etkisi olabilir, fakat prostat büyümesinin kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Kişinin yaşı ve erkeklik hormonu iki önemli faktördür.

50 yaşına gelmiş bir erkeğin hiçbir yakınması olmasa dahi Üroloji uzmanı tarafından yılda bir kez muayenesi gereklidir. Doktorunuz öncelikle sizin yakınmalarınızı dinleyecek, size sorular soracak ve sizi muayene edecektir. Daha sonra durumu daha iyi anlayabilmek için bazı testler isteyecektir. Bu testler aşağıdaki testlerden biri veya birkaçıdır:

Diğer testler

• Şikayetlerinizin derecesini daha iyi değerlendirebilmek için Uluslararası Prostat Şikayet Değerlendirme Formu’nu doldurmanız istenecektir. Böylece her şikayetiniz daha ayrıntılı olarak değerlendirilebilir. Bu formun bir örneğini sayfa 50’de görebilirsiniz.
• Böbrek, mesane ve prostat ultrasonografisi
• Bazı erkeklerde kesin tanı koymak için ve mesane fonksiyonlarını ölçmek için Ürodinamik inceleme gerekebilir.
• Bazen bütün idrar yollarını göstermek için İntravenöz ürografi (ilaçlı böbrek filmi) gerekebilir.

Ameliyat olmalı mıyım?

Prostat operasyonu, kişinin yakınmalarını ortadan kaldırmakta en etkili yöntemdir. Hastaların % 90’ı operasyondan sonra memnun olmaktadır, fakat her hastaya da operasyon gerekli değildir. Üroloğunuz sizin yakınmalarınızı, tetkik sonuçlarınızı, muayene bulgularınızı değerlendirerek size uygun olan tedavi seçeneklerini sunacaktır.

Hastaların bir kısmında yakınmalar hafif olabilir ve kişinin günlük hayatını etkilemeyebilir, yapılan tetkikler sonucunda da idrar yolunda fazla tıkanıklık saptanmayabilir, bu durumda hiç bir tedavi yapılmayıp sadece yakın takip ve kontrollerle izlenebilirsiniz.

Fakat bazı durumlarda operasyon gerekli olabilir. Örneğin idrar kesesinin tam olarak boşalamayıp böbreklerinizi riske soktuğu durumlar, ya da daha önce bahsettiğimiz aniden idrar yapamama durumlarında, operasyon gerekli olabilir.

Ek olarak ilaç tedavisini seçebilirsiniz. İlaç tedavisi de yaygın olarak kullanılmaktadır. Burada önemli olan bir faktör, bu ilaçların sürekli olarak kullanılma gerekliliğidir.

Karar verirken siz ve Üroloji uzmanınız asağıdaki faktörleri göz önünde bulundurmalıdır:

• Şikayetlerinizin şiddeti ve tabiatı
• Bu şikayetlerin sizi ne kadar rahatsız ettiği
• Bu problemlerin sizin yaşam kalitenizi ne kadar etkilediği
• Prostat büyümesi nedeniyle sağlığınızın ne kadar tehdit altında olduğu (örneğin idrar kanalının ne derecede tıkalı olduğu, ya da idrar yaptıktan sonra mesanede ne miktarda idrar kaldığı gibi;

Ameliyat olmaya karar verirken bunun size sağlayacağı yararları, ya da yol açabileceği zararları karşılaştırarak karar vermelisiniz. Bu aşamada Üroloji uzmanınız size yardımcı olacaktır.

YAKINDAN İZLEME VE ÖNLEMLER ALMA:

Üroloji uzmanı sizi muayene ettikten sonra sadece kontrollere çağırabilir. Özellikle şikayetleri çok hafif olan ve idrar kanalının çok tıkanmadığı bazı hastalar için sadece takip etmek uygun bir seçenek olabilir. Bu hastalar hafif şikayetlere rağmen hayatlarından memnundurlar ve şikayetlerinin prostat kanserine bağlı olmadığını öğrendiklerinde rahatlarlar. Bu kişiler aldıkları bazı önlemlerle şikayetlerini daha da azaltabilirler.
Asağıdaki bazı yaşam tarzı değisiklikleri bu kişiler için faydalı olabilir.

• Akşamları, özellikle de gece yatmadan önce alınan sıvı miktarının azaltılması,
• İçilen kahve ve çay miktarının azaltılması: Bu içeceklerin içindeki kafein idrar kesesini uyararak ve idrar miktarını arttırarak kişinin yakınmalarını artırabilir.

• Kabız kalmamak: Dolu olan kalın barsak idrar yolunu daha da sıkıştırarak şikayetlerin artmasına neden olabilir.
• Sigarayı bırakmak: Sigara ile alınan toksinler idrar yolu ile atılarak idrar kesesini uyarabilir ve yakınmaları arttırabilir.
• Mesane egzersizleri: İdrarınızı normal olarak yapın ve tuvaletten çıkın. 5 – 10 dakika sonra tekrar tuvalete gidin ve idrar yapmaya çalışın. Böylece mesanenin tam olarak boşaldığından emin olabilirsiniz

Bu önerileri uygulayarak kendinizi kontrol edin, eğer bir değişiklik olmuyorsa bunları uygulamanıza gerek yoktur. Örneğin çayı içmeme yakınmalarınızda bir azalma yaratmıyor ise, eskisi gibi içebilirsiniz.

Uyarı ! Öncelikle bir Üroloji uzmanına muayene olup bunları uygulayınız. Unutmayın, hiç bir şikayetiniz olmasa dahi 50 yaş ve sonrası her erkeğin prostat muayenesi yaptırması gereklidir.

Prostat büyümesinin ilaçla tedavisi

Orta derecede şikayetleri olan hastalar için ilaç tedavisi uygun olabilir. Prostat büyümesinde ilaç tedavisi hastaların şikayetlerini azaltmaya yöneliktir, hastalığı tedavi etmezler, sürekli kullanılmaları gerekir. İlaç kesildiğinde şikayetler büyük oranda tekrar başlar.

İlaç tedavisinin faydaları olmasına rağmen ileride bir operasyon olma olasılığını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle bu ilaçları kullanan kişilerin 3 veya 6 ayda bir düzenli olarak kontrole gitmeleri gereklidir.

Prostat büyümesinde 2 çeşit ilaç grubu vardır. Bunlar şunlardır:

• Alfa- blokerler (prostatı gevşetirler)
• 5 alfa redüktaz inhibitörleri (prostatı küçültürler)

Alfa- blokerler
Alfa- blokerler’in prostat büyümesine bağlı tıkanıklığı olan hastalarda idrar akım hızlarını arttırdığı ve yakınmaları azalttığı gösterilmiştir. Bu ilaçlar prostat içindeki düz kasları gevşeterek tıkanıklığı azaltır ve idrar akışını arttırır.
Tipleri : En çok kullanılan alfa blokerler, alfuzosin, doxazosin, indoramin ve tamsulosin’dir.

Etkisi: Şikayetlerde düzelme 1-2 hafta gibi kısa bir sürede olur fakat bir kaç ay geçmesine rağmen düzelme olmuyor ise alternatif tedavileri düşünmek gerekir.

Yan etkileri: En yaygın yan etkileri baş ağrısı, yorgunluk ve baş dönmesidir. Bu yan etkilerin nedeni bu tip ilaçların damarları da gevşetmesi ve kan basıncını düşürmesidir.

5 Alfa redüktaz inhibitörleri

Alfa blokerlerin aksine, 5 alfa redüktaz inhibitörleri prostat büyümesini yavaşlatabilir. Bunun nedeni prostatın büyümesine neden olan bir enzimin etkisinin bloke edilmesidir. Bunun sonucunda tıkanıklığı yapan prostatın hacmi azalarak kişinin yakınmaları azalabilir fakat bu küçülme uzun süre içinde olmaktadır. 2-3 sene tedavi sonrasında prostat %20-30 oranında ufalabilir. Bu ilacın küçük prostatlarda çok etkili olmadığı saptanmıştır.

Tipleri: Şu anda iki tipi vardır: Finasterid ve dutasterid.

Etkisi: Etkinliğinin başlaması 6 aya kadar sürebilir.

Yan etkileri: Yan etkilerin çoğu ilacın kesilmesi ile düzelir. Olası yan etkileri cinsel istekte azalma, sertleşme güçlüğü, meni miktarında azalmadır. Bu yan etkilere rağmen genelde bu grup ilaçlar iyi tolere edilir.

Kombine tedavi:
Kombine tedavi ile daha fazla yarar elde edilebileceği yönünde bilimsel çalışmalar mevcuttur.

Diğer olasılıklar:
Fitoterapi, bitkisel ilaçlar ile yapılan tedavidir. Bu tip herbal ürünler bir çok ülkede kullanılmaktadır. Bu tip tedavileri alan hastaların yakınmalarında azalma olabilir. Bu konuda çok fazla bilimsel veri yoktur. Bu ilaçlar şikayetleri azaltsa da kesin tedavi sağlamaz.

Prostat büyümesinde minimal girişimsel yöntemler

Tıptaki teknolojik gelişmeler ile birlikte hastalar için daha kolay ve zahmetsiz olarak prostat büyümesini tedavi etme seçenekleri ortaya konmuştur. Bununla beraber bu yöntemlerin büyük çoğunluğu prostat büyümesi tedavisinde altın standard olan TURP (kapalı prostat operasyonu) yerini alabilecek kadar etkili olamamıştır. Bu yöntemler şunlardır.

Prostatik stentler
Lazer tedavisi (Holmium lazer hariç)
İnterstisyel tedavi
Transuretral elektrovaporizasyon
Transuretral mikrodalga termoterapi

Prostatik stentler

Bu özel yapılmış stent idrar yolu içine yerleştirilir, genişleyen stent prostatı dışarı doğru iterek idrar yolunu açar ve genişletir. Bu stentler geçici veya kalıcı olabilir. Bununla beraber prostat dokusunun stent içine büyümesi, idrar yolunda rahatsızlık yaratmak gibi yan etkileri olabilir. Genellikle bu yöntem, idrar yapamayan ve hiçbir cerrahi yöntemi kaldıramayacak ek sağlık problemleri olan hastalar için uygun olabilir. Popüleritesini yitirmiş bir yöntemdir.

Lazer tedavisi

Bu teknikte penisten girilerek (bölgesel veya genel anestezi altında) büyümüş olan prostat bölgesine lazer probu yerleştirilir, Üroloji uzmanı direkt görüş altında büyümüş olan dokuya lazer enerjisini iletir. Prostat büyümesi tedavisinde kullanılan bir kaç tip lazer vardir. Nd-Yag, KTP (greenlight=yeşil ışık) ve Holmium-Yag Lazer en sık kullanılanlardır. Nd-Yag dokudaki yakma etkisi nedeniyle operasyon sonrasında çok şikayete yol açabilmektedir, dolayısıyla popülerliğini yitirmeye başlamıştır. Greenlight da denen KTP lazer Nd-Yag’dan daha etkili ve yeni bir eritme yöntemidir, ama dokuyu tamamen çıkartarak temizleme özelliğine sahip değildir. Bu özelliğe sahip tek lazer olan Holmium-Yag Lazer, avantajları nedeniyle ayrı bir bölümde anlatılacaktır.

İnterstisyel tedavi

Bu teknikte radyo frekansı veya lazer enerjisi, yüksek ısı veya enerjide prostata verilir ve boyutu ufaltılır. Bu yöntemin avantajı idrar yoluna zarar vermemesidir. Sadece lokal anestezi ile yapılabilir, kanama riski çok azdır, tedavi sonrası sondanın kalış süresi kısadır. Bununla beraber uzun dönem sonuçları bilinmemektedir.

Transüretral elektrovaporizasyon

Bu teknikte TUR (kapalı prostat operasyonu) a benzemektedir, ancak TUR’daki gibi doku kesilerek çıkarılmamakta, onun yerine özel bir prob ile yüksek elektrik enerjisi ile doku eritilmektedir. Popüleritesini yitirmiştir.

Transüretral mikrodalga termoterapi

Burada prostata 55 dereceye kadar ısı verilmektedir, idrar yolu soğutulurak korunmaktadır. Şikayetleri bir miktar azaltabilir, idrar akım hızları diğer yöntemlere nazaran daha az artar. Popüleritesini yitirmiştir.

PROSTAT BÜYÜMESİNİN CERRAHİ TEDAVİSİ

Prostat büyümesinin tedavisinde klasikleşmiş 3 operasyon vardır. Bunlar:

• Transüretral prostat rezeksiyonu (TURP, kapalı prostat ameliyatı)
• Mesane boynu insizyonu (Transüretral prostat insizyonu)
• Açık prostat operasyonu

Transüretral prostat rezeksiyonu (TUR-P, kapalı prostat ameliyatı)

Bu yöntem en yaygın uygulanan prostat operasyonudur, prostat büyümesi cerrahi tedavisinin yaklaşık % 95’i bu yöntemle yapılmaktadır. Etkili bir yöntemdir. Anestezi uygulandıktan sonra ( bölgesel veya genel) ince bir teleskop yardımı ile Ürolog penisten girerek büyümüş prostat dokusunu elektrik akımı kullanarak ufak parçalar halinde keser ve dışarı alır. Bu operasyon penis içindeki idrar kanalından girilerek yapıldığından herhangi bir kesi veya yara yoktur. Operasyon yaklaşık 45-60 dakika sürer.

Mesane boynu insizyonu (Transüretral prostat insizyonu)
Prostat çok fazla büyümediği, fakat daralma ve tıkanıklık yaptığı zaman kullanılan bir yöntemdir. Mesane boynundan prostata bir kesi yapılır. Doku çıkarmaya gerek yoktur. TUR-P kadar etkilidir, yan etkileri çok daha azdır. Bununla beraber sadece ufak prostatlara uygulanabilecek bir yöntemdir.

Mesane boynu insizyonu
(Transüretral prostat insizyonu)
Mesane boynundan bir kesi yapılır (kapalı olarak) Bu mesane çıkışını açar.

Açık prostat operasyonu:
Eğer prostat TUR-P yapılamayacak kadar büyükse (60-80 gr dan fazla) karnın aşağısından bir açık kesi yapılarak çıkarılır. Bu, diğer yöntemlere göre daha büyük bir operasyondur, hastanede kalış ve iyileşme süresi daha uzundur.

Prostatın büyümüş olan kısmı çıkarılıyor, ve kapsülü içeride bırakılıyor.

Anestezi şekli bir çok hasta için önem taşımaktadır. Halbuki modern anestezi ile operasyonlar çok güvenli geçmektedir ve ciddi yan etkiler çok nadirdir. Açık prostat ameliyatı genel anestezi altında yapılmaktadır. Diğer yöntemlerde (TUR-P; Holmium Lazer gibi) epidural, spinal (belden uyuşturma ) gibi bölgesel anestezi de uygulanabilmektedir. Anestezi uzmanı sizin için en uygun yöntemi seçecektir.

Spinal ve epidural anestezi ile belinizden bir iğne yapılır ve bu bölgenin aşağısında uyuşma olur, kişi ağrı duymaz. Bu yöntemle operasyon boyunca kişinin bilinci yerindedir, eğer isterseniz anestezi uzmanı sizi rahatlatıcı ek ilaçlar da verebilir.

Holmium lazer ile prostat operasyonu:

Bu yöntem de TUR-P’a (kapalı prostat operasyonuna) benzemektedir. Aradaki fark, dokuları kesmek için elektrik enerjisi yerine holmium lazer enerjisi kullanılmasıdır. Yine penisten girilerek büyümüş doku lazerle kesilmekte ve dışarı alınmaktadır. Yapılan bilimsel çalışmalar bu yöntemin TUR-P ya da açık ameliyat kadar etkili olduğunu göstermiştir. TUR-P’a veya açık operasyona göre avantajları şunlardır:

• Kanama riskinin olmaması,
• Kısa yatış süresi (Holmium 1 gün, TUR-P 2-3 gün, açık prostat 5-7 gün)
• Sondanın kalma süresinin kısa oluşu ( Holmium 1 gün, TUR-P 2-3 gün, Açık prostat 7 gün)
• Aktif hayatı dönüşün daha kısa oluşu ( Holmium 2-3 gün, TUR-P 3-4 hafta, Açık prostat 3-4 hafta)
• Holmium lazer ile prostat operasyonuna eklenen bir cihaz sayesinde (morselatör = doku parçalayıcı) artık prostat ne kadar büyük olursa olsun açık ameliyata gerek kalmadan kapalı olarak ameliyat edilebilmektedir. Böylece kişi çok daha konforlu bir prostat operasyonu geçirebilir ve çok daha kısa sürede normal hayatına dönebilir.

Prostat ameliyatı sonrası ne gibi yan etkiler olabilir?

Seks hayatınıza etkisi

Prostatın büyüyen kısmının çıkarılması genellikle erkeğin seks hayatını kötü etkilemez. Eğer operasyon öncesi sertleşme güçlüğü yoksa operasyon sonrası bunun olma ihtimali çok düşüktür.

Retrograd ejakülasyon (kuru boşalma)
Prostat operasyonlarından sonra genellikle ortaya çıkan bir durumdur. Kişinin orgazm olması (zevk alma) etkilenmez, ancak kişi boşaldığı zaman meni dışarıya atılma yerine mesaneye geri kaçmaktadır. Bunun nedeni prostat operasyonlarında meninin mesaneye geri kaçmasını engelleyen mekanizmanın bozulmasıdır. Bu durumun kişiye hiç bir zararı yoktur, meni ilk idrarla atılmaktadır.

Fertilite (çocuk sahibi olma durumu)
Yukarıda bahsedilen kuru boşalma nedeniyle prostat operasyonu sonrası çocuk sahibi olma ihtimali çok düşüktür. Fakat buna bir korunma yöntemi olarak fazla güvenilmemelidir, çünkü bu kuru boşalma her erkekte görülmemektedir. Eğer çocuk sahibi olma arzunuz varsa Ürologunuzla konuşunuz.

Orgazm hissi
Genellikle orgazm hissinde bir değişiklik olmaz.

Sertleşme güçlüğü
Bu ihtimal prostat operasyonları sonrası düşüktür, ancak operasyonun çeşidine göre farklı oranlarda görülebilir. En çok açık prostat operasyonu sonrası görülebilir (% 5-7), TUR sonrası daha düşüktür, Holmium Lazerle yapılan ameliyatlardan sonra neredeyse hiç görülmez. Operasyon öncesi bu olasıkları Üroloji uzmanı ile görüşünüz. Bir çok hasta için yaşı gereği bu faktör önemli olamayabilir, ancak aktif bir seks hayatınız var ise bu konuyu doktorunuzla görüşünüz.

İdrar kaçırma
Operasyon sonrası idrar kaçırma genellikle sadece geçici olarak görülür ve zaman içinde düzelir. Sürekli idrar kaçırma riski % 1 in altındadır. Bu risk yine açık prostat operasyonu sonrası daha fazladır. Bu konuyu operasyon öncesi doktoruzla görüşünüz.

Kanama
Operasyon sırasında ya da sonrasında kanama olabilir. Bu risk Holmium lazer ile yapılan operasyonlardan sonra hemen hemen hiç görülmemektedir.

Tekrar ameliyat olma
Her 10 erkekten biri 10 senelik bir periotta prostatın yeniden büyümesi yada idrar yolunda oluşan darlık (operasayona bağlı) nedeniyle tekrar opere olması gerekebilir.

Komplikasyonlar
Bütün büyük operasyonlardan sonra komplikasyonlar oluşabilir. Göğüs enfeksiyonları, kalp problemleri, derin damar tıkanıklığı gibi. Günümüzde bu komplikasyonlar en aza indirilmektedir. Operasyon öncesi bunların oluşmasını engelleyecek önlemler alınmaktadır.

Ölüm riski
Her türlü operasyonda bu risk vardır, fakat günümüzde prostat operasyonuna bağlı ölüm riski yok denecek kadar azdır. Eğer kişide ek bir hastalık var ise, (şeker hastalığı, kalp hastalığı gibi) operasyon öncesi bu durum değerlendirilir ve gerekli önlemler alınır.

Başvurudan ne kadar zaman sonra ameliyat olabilirim?
Hastanemize başvurduğunuz gün gerekli olan tetkikler yapılır, ve bir engel yoksa bir sonraki gün operasyon planlanır.

Hastahanede kaç gün kalırım?
Operasyon tipine göre değişir. Bizim hastahenemizde Holmium Lazer ile yapılan operasyon için 1 gece kalır ertesi gün taburcu olursunuz. TUR-P’da 2-3 gün, açık prostat ameliyatında ise 5-7 gün yatmak gerekir.

HASTANEDE KALIŞ VE OPERASYON;

Hastaneye gelmeden önce:
Hastaneye gelirken kullanmış olduğunuz ilaçları getirmeyi unutmayınız. Prostat operasyonları öncesi kan sulandırma ile ilgili ilaç (aspirin gibi) kullanıyorsanız bunları 7 gün önceden kesmiş olmanız gerekir. Bu durumu doktorunuzla konuşunuz.

Hastaneye geldiğimde neler yapılacak?
Eksik olan tetkikleriniz tamamlanacaktır. Eğer ek bir probleminiz var ise dahiliye uzmanı tarafından değerlendirileceksiniz. Operasyon öncesi gerekli tetkikler yapılacaktır. Bunlar:
• İdrar tahlili
• Ateş ölçümü
• Kan basıncınızın ölçümü
• EKG (kalp elektrosu)
• Akciğer filmi
• Kan testleri

Operasyon öncesi giymeniz için size varis çorabı verilecektir. Bu operasyon sonrası bacağınızda oluşabilecek olan kan pıhtılarını engellemek için giydirilmektedir.

Hastane’de hangi görevli kişiler ile karşılaşacağım?

Üroloji Uzmanı
Sizi ameliyat edecek olan doktorunuz veya doktorlarınız.
Anestezi Uzmanı
Anestezi konusunda uzmanlaşmış olan ve sizin operasyonunuz için gerekli olan anestezi tipini seçip uygulayacak olan doktor. Operasyon öncesi sizinle konuşarak geçirmiş olduğunuz hastalıklar, allerji öyküsü, ailesel hastalıklar gibi konularda bilgi alacaktır ve sizin alacağınız anestezi tipi hakkında bilgilendirecektir.
• İlaçlar : almış olduğunuz ilaçları anestezi uzmanına söyleyiniz.
• Diş problemleri: eğer takma dişleriniz varsa belirtiniz.
• Allerji: herhangi bir ilaca, yiyeceğe karşı olan allerjilerinizi söyleyiniz.
• Sırt problemleri: sırtınızla ilgili problemler belden aşağı uyuşturma tekniği için önemli olabilir.
• Akciğer problemleri ve sigara: Anestezi uzmanı ne kadar sigara içtiğinizi öğrenmek isteyecektir.

Sigara içen kişilerin, sigarayı 1 hafta önce bırakmaları gereklidir.

Hemşireler :
Yattığınız üroloji servisinde bulunanan hemşireler bu konuda özel yetişmiş ve tecrübeli hemşirelerdir.

Ameliyat öncesi
Ameliyathanenin durumuna göre sabah veya ögleden sonraya randevunuz alınır. Eğer sabah ameliyat olacaksanız bir önceki gece (saat 24 de) ve o sabah ağızdan yiyecek ve içecek almamanız gerekir. Eğer öğleden sonra ameliyat olacaksanız sabah 8 den önce çok hafif bir kahvaltı yapabilirsiniz.

Tıraş
Açık prostat ameliyatı olacaksanız, ameliyathanede operasyon öncesi göbek altından itibaren traş edileceksiniz.

Premedikasyon (ameliyat öncesi sakinleştirici ilaçlar)
Ameliyat öncesi sizi sakinleştirmek ve heyecanınızı azaltmak için anestezi uzmanı tarafından bazı iğneler yapılabilir.

Odanızdan ameliyathaneye gidiş
Ameliyathaneye inmeden önce size özel ameliyat kıyafetleri giydirilecektir. Bir ameliyathane personeli ile beraber özel sedye ile ameliyathaneye alınacaksınız.

Genel anestezi alırsanız
Kolunuzdan veya elinizden bir damarınıza girilerek size bir takım iğneler yapılacaktır. Ameliyat boyunca anestezi uzmanı sizinle ilgilenecektir. Ameliyat sonrası tekrar bilinciniz yerine gelecektir. Bu esnada size maske ile oksijen verilebilir, bulantı için ilaç verilebilir. Eğer kapalı prostat operasyonu olduysanız aynı akşam sıvı gıdalar verilmeye genellikle başlanabilir.

Spinal veya epidural anestezi (belden uyuşturma)
Bu çeşit anestezi verilirse ameliyat boyunca uyanık kalırsınız. Eğer uyanık kalmak istemezseniz ek sakinleştiriciler verilerek normal bir uyku uyuyabilirsiniz. Ameliyat sonrası ayaklarınızdaki uyuşukluk birkaç saat içinde düzelecektir.

Ameliyat sonrası
Önce uyanma odasında uyanarak bir süre bekletileceksiniz, daha sonra odanıza çıkarılacaksınız. Burada düzenli olarak hemşire tarafından tansiyonunuz ve ateşiniz ölçülecektir. Uyandığınızda sondalı olduğunuzu göreceksiniz, sondaya bağlı olarak idrara çıkma isteği duyabilirsiniz, bu normaldir. Holmium lazer ile ameliyat olduysanız herhangi bir kanama ve yıkama olmayacaktır, ertesi gün de sondanız çekilecektir. Bu yöntemde sondanın tıkanma riski de oldukça düşüktür. Açık prostat ameliyatı ya da TUR-P olduysanız sonda daha uzun süre kalacaktır ve ilk gün mesaneniz sondadan verilen bir sıvı ile yıkanacaktır. Açık prostat ameliyatında ilk günler ağrı olmaktadır, bunun için ağrı kesici almanız gerekecektir.

Sondanın çıkarılması
Holmium lazer ile ameliyat olduysanız ertesi gün sondanız çıkarılacaktır. TUR-P olduysanız 2- 3 gün sonra çıkarılacaktır. Sonda çıktıkdan sonra bol su içirilecek ve idrarınızı rahat yaptığınız görüldükten sonra taburcu edileceksiniz. İlk idrar yapışlarda tuvalete gidene kadar idrar kaçırma olabilir, bu birkaç gün içinde düzelir. Nadir de olsa bazı hastalar sonda çıkarıldıktan sonra idrar yapamayabilirler ( 10 hastadan 1’i) , bu durumda 2 gün daha sondalı kalmanız gerekebilir, iki günün sonunda tekrar sonda çekilerek idrar yaptığınız görülecektir.

Hastahaneden çıkış
İdrarınızı iyi bir şekilde yaptığınız görüldükten sonra taburcu edileceksiniz. İdrarınız hafif pembe gelebilir, idrarın başında veya sonunda kanama olabilir, bunlar normaldir.

PROSTAT OPERASYONUNDAN SONRAKİ DÖNEM

Ameliyat çeşitine göre farklı iyileşme periodları vardır. Eğer Holmium lazer ile opere olduysanız, birkaç gün içinde normal günlük aktivitelerine başlıyabilirsiniz. Ağır egzersizlerden 2-3 hafta kaçınmalısınız. Akşamları hariç bol sıvı alınız ve kabız kalmamaya çalışınız. İdrar renginde belirgin koyulaşma (kanama) olursa doktorunuzu arayınız. Ameliyat sonrası iyileşme periodunda, idrar ile beraber kan pıhtıları ve doku parçaları atabilirsiniz, bu bulgular normaldir.

İdrar kaçırma
İlk günler tuvalete gidene kadar veya ıkınma, öksürme ile idrar kaçırma olabilir. Bunlar geçicidir, kısa sürede düzelecektir. Bu periotta çamaşırınızın içine ufak bir ped koymanız gerekebilir.

Kontroller
Ameliyat sonrası 1inci, 3üncü, 6ıncı aylarda, daha sonra da senede bir kontrole gelmeniz gerekecektir.

Araba kullanma
Holmium lazer ile ameliyat olduysanız 2-3 gün içinde araba kullanabilirsiniz. Diğer yöntemlerde 3 hafta kullanmamanız önerilir.

İşe başlama
Holmium lazer ile ameliyat olduysanız 2-3 gün içinde, diğer yöntemlerle ameliyat olduysanız 3 hafta sonra işinize başlayabilirsiniz.

Cinsel ilişki
Holmium lazer ile ameliyat olduysanız doktorunuz aksini belirtmedikçe ne zaman isterseniz ilişkide bulunabilirsiniz. Diğer yöntemlerle ameliyat olduysanız en az 3 hafta cinsel ilişkide bulunmamanız gerekir.

Hangi durumlarda doktorunuzu aramalısınız?

• Aniden idrar yapamamak
• Yüksek ateş
• İdrar yaparken aşırı yanma
• İdrar kanalından beklenmedik bir kanama, idrarın kırmızı gelmesi
• Yumurtalıkların şişmesi, ve ağrıması

Dr. Yusuf Alican, Üroloji Uzmanı, Dr. İlter Alkan, Üroloji Uzmanı

İlgili konular;
	Prostat Büyümesi
	Prostat Büyümesi Cerrahi tedavisinde devrimsel yöntem; Holep
	Prostat Büyümesi hakkındaki sorularınız ve cevapları
	Prostat Büyümesi Cerrahi tedavisinde kullanılan lazerler